Wiosna, czyli sezon na nowalijki.

Nadeszła upragniona wiosna. Coraz częściej do naszych okien wpadają promienie słoneczne, w trawie zakwitają krokusy i przebiśniegi, a sklepowe półki i targowe stragany aż uginają się od „zieleniny”. Nowalijki – bo o nich mowa – są pewnego rodzaju symbolem wiosny. Co powinniśmy o nich wiedzieć?
Dla niektórych kanapka bez liścia sałaty albo jajecznica bez odrobiny szczypiorku już nie smakuje tak samo. Rzodkiewka, sałata, pomidor, ogórek, szczypiorek, koperek, natka pietruszki, młoda marchewka czy cebula dymka kupione w czasie wiosennych zakupów stanowią poniekąd początek sezonu na świeże produkty. Tutaj pojawia się pytanie: czy nowalijki to samo zdrowie?

Powszechnie wiadomo, że warzywa i owoce są doskonałym źródłem cennych witamin i składników mineralych. Warunkiem tego jest jednak prawidłowa uprawa. Nowalijki, które trafiają wczesną wiosną do naszych sklepów pochodzą z upraw szklarniowych. Dzięki nim zapewnione mają odpowiednie warunki klimatyczne do rozwoju w czasie, gdy na zewnątrz panują jeszcze śnieg czy mróż.

Nasz niepokój wzbudza nawożenie wiosennych roślin azotanami. Rolnicy zwykle dążą do przyspieszenia zbiorów i stosują intensywne nawożenie azotowe, gdyż azot jest potrzebny roślinom do produkcji biomasy. Jak głosi znane powiedzenie – „co za dużo, to niezdrowo”. Rośliny pobierają ten pierwiastek nieselektywnie. Oznacza to, że pobiorą go tyle, ile się im dostarczy, a nie tyle, ile jest im potrzebne. Azot, którego rośliny nie zdołają przerobić, zostaje w nich odłożony w postaci azotanów. Same w sobie nie są one szkodliwe, ale produkty ich przemian już tak. Przy wysokiej temperaturze i małym dostępnie do tlenu redukują się do azotynów, a te przyczyniaja się do zwiększonej produkcji rakotwórczych nitrozoamin! Duże ilości azotanów kumulują głównie sałata, rzodkiewka, szpinak. Znaczniej mniej pomidor czy ogórek.

Czy powinniśmy zatem zdecydowanie rezygnować z kupowania wiosennych, zielonych nowinek? Oczywiście, że nie! Jak do wszystkiego w racjonalnym odżywianiu, także do nowalijek powinniśmy podejść ze zdrowym rozsądkiem. Kilka liści sałaty do obiadu, garść szpinaku do koktajlu, koperek do ziemniaków czy rzodkiewka na kanapki na pewno nam nie zaszkodzi.

Należy tylko pamiętać, żeby nowalijki traktować bardziej jako smaczne urozmaicenie i uatrakycjnienie wiosennego jadłospisu, a nie jako główne źródło witamin i minerałów. Zaleca się także nie przechowywać nowalijek w szczelnych plastikowych opakowaniach, bo brak dostępu do tlenu przyspiesza ich szkodliwe przemiany. Dobrym nawykiem niech także będzie ich staranne mycie i obieranie, bo większość niekorzystnych substancji znajduje sie tuż pod skórką.

Bądźmy rozsądnymi konsumentami i cieszmy się nowalijkami na naszych stołach, bo stanowią nieodłączny element wiosny. 🙂

dietetyk Dominika Świerk

Katarzyna Wolanin (2017), Nowalijki, czyli co?, SGGW w Warszawie
http://www.sggw.pl/aktualnosci/dla-mediow_/nowalijka-czyli-co

Karolina Duszczyk (2017), Nie daj się nabrać na nowalijki!, PAP – Nauka w Polsce
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C413529%2Cnie-daj-sie-nabrac-na-nowalijki.html

Renata Wojciechowska (2005), Akumulacja azotanów a jakość produktów ogrodniczych, Katedra Fizjologii Roślin UR w Krakowie

Podobne wpisy

  • Wpływ stresu na zwyczaje żywieniowe

    Stres jest reakcją organizmu na różne czynniki związane z naszym otoczeniem tj. praca, problemy rodzinne, konflikty itp. Pomaga on naszemu organizmowi przystosować się do nowych warunków w jakich się znalazł. Nie zawsze jednak jest czynnikiem negatywnym i niepożądanym, w niektórych sytuacjach mobilizuje nasz organizm do bardziej efektywnego działania. Stres silnie wpływa na sposób odżywiania a co za tym idzie na masę ciała. Dlaczego jedni pod…

  • Przyprawy w diecie

    Przyprawy stosujemy każdego dnia do przygotowywania posiłków. Czasem dodatek przypraw jest niezbędny, aby potrawa miała charakterystyczny dla siebie smak, a czasem dodajemy je bardzo automatycznie, bo bez nich nie będzie to samo, czy rzeczywiście? Czy to tylko przyzwyczajenie? Poniżej opiszemy dla Was kilka znanych przypraw i podpowiemy czy słusznie jest je dodawać do niemal każdej potrawy. Pierwszą na tapetę bierzemy sól. Każdemu…

  • Słodkie grzeszki w zdrowszej wersji

    Koniec lata niestety zbliża się nieubłagania. Wraz z nim nadejdą pewnie gorsze dni, gdzie jesienną chandrę będziemy chcieli zagryźć kawałkiem czekolady albo najlepiej całą tabliczką! Tortem bezowym pewnie też byśmy nie pogardzili. 😉 Zatem czy w takiej sytuacji jest recepta na to jak wybrać tzw. „mniejsze zło”? Zacznijmy od tego, dlaczego tak bardzo lubimy sięgać po słodycze. Wiąże się to z mechanizmami,…

  • Aktywność fizyczna – lato to dobry czas na ZDROWY START!

    Niedawno zaczęły się wakacje. Mimo że pogoda nie zawsze jest idealna, mamy lato, które bardziej niż pozostałe pory roku, zachęca do wychodzenia z domu i spędzania czasu na świeżym powietrzu. Może to właśnie dobry czas, żeby zrobić dla siebie, swojego zdrowia i sylwetki coś więcej? Może to dobry czas na rozpoczęcie jakiejś aktywności fizycznej? 🙂 W szkole wychowawcy i nauczycie zachęcają dzieci do ruchu i ćwiczeń na WF-ie,…

  • Co wiemy o serach?

    Nietrudno pogubić się w ogromnej różnorodności serów oferowanych na rynku, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że każdy z nich może charakteryzować się innymi właściwościami organoleptycznymi, wartością odżywczą czy wpływem na zdrowie. Dlatego czas na krótką charakterystykę obejmującą podział serów, składniki w nich zawarte, czy właśnie to jak na nas działają, a wszystko po to, by dzięki większej świadomości choć w niewielkim stopniu ułatwić wybór, przed jakim stajemy…

  • Jak zrealizować postanowienia noworoczne???

    Każdy z nas je ma…NOWOROCZNE POSTANOWIENIA! Co roku je wymyślamy, ale czy realizujemy?! Pewnie część z Nas – TAK, a inni NIE. Co zrobić, żeby w tym roku nam się udało? 1. Postanowienie musi być możliwie do zrealizowania! Jeżeli wybierzemy nierealny do osiągnięcia cel, będziemy jedynie czuć zdemotywowanie do działania co może doprowadzić Nas do całkowitego zarzucenia pracy nad sobą – skoro nie…