DIETY CUD – czy są naprawdę skuteczne?

Dieta kapuściana, South Beach, Kwaśniewskiego. Brzmi znajomo? To nazwy zaledwie kilku z popularnych diet „odchudzających”. W czasach, kiedy tempo życia jest naprawdę szybkie, równie szybko oczekujemy widocznych efektów swoich starań. Zdarza się że, by osiągnąć szybką redukcję masy ciała, jako kuracje pierwszego rzutu, wciąż wybierane są modne „diety cud” o bardzo niskiej podaży energii.
Podstawowym założeniem redukcji masy ciała jest utrzymanie ujemnego bilansu energetycznego (występuje
w momencie, gdy więcej energii jest zużywanej przez organizm, niż ilość energii dostarczanej do organizmu w postaci pożywienia), przy zachowaniu odpowiednich proporcji pomiędzy zawartością makroskładników (białka, tłuszcze, węglowodany) i odpowiednich ilości witamin i mikroelementów. O ile pierwsze z założeń, spełniane jest aż przesadnie w trakcie stosowania popularnych diet, to drugie już niekoniecznie.

Zbyt duży deficyt energetyczny diety z jednoczesnym wykluczeniem spożycia wielu produktów spożywczych
i monotonia spożywanych posiłków, doprowadzi do wystąpienia lub pogłębienia istniejących niedoborów żywieniowych
i złego samopoczucia. Objawami które powinny Cię zaniepokoić będzie odczuwanie bólu i zawrotów głowy, występowanie omdleń, osłabienie koncentracji i opóźnienie refleksu, zmniejszonej tolerancji na zimno, suchości
w ustach czy występowanie zaparć.

Prawidłowo skomponowana dieta zawsze pokrywa zapotrzebowanie podstawowej przemiany materii (PPM) czyli dostarcza energię potrzebną do zachowania podstawowych funkcji życiowych (np. praca układu oddechowego, krążenia, utrzymanie stałej temperatury ciała, budowa i odbudowa tkanek). Każda dodatkowa aktywność związana
z wykonywaniem codziennych czynności (wykonywanie ruchów ciała, przemieszczanie się, mówienie, praca umysłowa, aktywność fizyczna itd.) składa się na całkowitą przemianę materii (CPM). Należy pamiętać iż codzienna podaż energii z pożywienia nie może być niższa od podstawowej przemiany materii!

Rozpatrzmy przypadek Pani „X”, która przy pomocy popularnej diety dostarczającej 1200 kcal/dzień postanowiła
w „szybki sposób zrzucić parę kilogramów”. Oszacowana PPM Pani „X” wyniosła 1400 kcal, czyli stosowana przez nią dieta nie pokryje zapotrzebowania energetycznego na podstawowe funkcje życiowe! (Sam również możesz oszacować swoją PPM przy pomocy łatwo dostępnych kalkulatorów internetowych). Organizm próbując przystosować się do nowych warunków w jakich musi funkcjonować, by przetrwać, spowalnia swoje procesy metaboliczne i przestawia się na zużywanie „zapasów”. Początkowo obserwowana, znaczna redukcja masy ciała spowodowana jest tak naprawdę zużyciem zapasów glikogenu, (co wiąże się z utratą 2–3 l wody), utratą związków ketonowych z moczem i zwiększoną diurezą. Później tempo redukcji masy ciała zwalnia i jest wynikiem zużywania zapasów energetycznych zmagazynowanych w tkance tłuszczowej oraz niepożądanej utraty białek z tkanki mięśniowej! Jest to zjawisko bardzo niekorzystne, gdyż w dłuższym okresie czasu, może doprowadzić do znacznego wyniszczenia organizmu. Stosowanie diety redukcyjnej o odpowiednio dobranej kaloryczności chroni organizm przed wykorzystywaniem białek mięśniowych jako substratu do wytwarzania glukozy – paliwa dla funkcjonowania mózgu.

Bardzo ważnym aspektem prawidłowo przeprowadzonej redukcji masy ciała jest również odpowiednie zakończenie stosowania diety. W wielu przypadkach podstawowym błędem jest zbyt szybkie zwiększenie wartości energetycznej spożywanych posiłków, jak również spożywanie niezdrowych, mało wartościowych produktów (fast-foody, słodycze, wysoko przetworzona żywność). Prowadzi do to wystąpienia „efektu jojo”, czyli powrotu do masy ciała sprzed redukcji lub nawet wyższej. Stosowanie prawidłowych nawyków żywieniowych, właściwe komponowanie posiłków
i wprowadzenie systematycznej aktywności fizycznej (spacery, szybkie marsze, pływanie, bieganie, nordic walking) pomoże w utrzymaniu prawidłowej masy ciała.

Decydując się na wprowadzenie diety redukcyjnej warto kierować się nie tylko aspektami wizualnymi (zmniejszenie obwodów ciała, lepszy wygląd), ale również zdrowotnymi. Dlatego może warto zastosować prawidłowo zbilansowaną, dostosowaną do potrzeb organizmu i opartą na zasadach zdrowego odżywiania dietę niż katować się kolejną „dietą cud”?

DIETA = NOWE NAWYKI ŻYWIENIOWE = SUKCES = TRWAŁA REDUKCJA MASY CIAŁA

1) Magdalena Białkowska (2013, )Leczenie dietetyczne – ciągle aktualna metoda terapii otyłości, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 5B

http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2015/06/pnm_2013_038-043b.pdf

2) Magdalena Olszanecka-Glinianowicz (2012), Rola diety bardzo niskokalorycznej (VLCD) w leczeniu otyłości, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, tom 8, nr 4

3) Barbara Zahorska-Markiewicz (2005), Kontrowersje wokół diet, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, tom 1, nr 1